มอก. 107 ฉบับใหม่: “ล้ำ” กว่าที่เคยเป็น

การปรับปรุง มอก. 107 ครั้งล่าสุดนี้มีความยืดหยุ่นสูงมาก เพราะนำมาตรฐานหลายค่ายมารวมไว้ ทั้ง JIS (ญี่ปุ่น), ASTM (อเมริกา) และ EN (ยุโรป) ทำให้วิศวกรมีตัวเลือกมิติ (Dimensions) ที่หลากหลายขึ้น แต่มีจุดที่ต้องระวัง 2 ประเด็น:

Raw Material: แม้คุณจะสั่งท่อไซส์ ASTM แต่เนื้อเหล็ก (Chemical Composition) ในไทยส่วนใหญ่ยังอ้างอิงเกรด SS400, SS490, SS540 ตาม มอก. 1479 เป็นหลัก

Availability: มาตรฐานเขียนไว้กว้าง (เช่น ท่อขนาดใหญ่ถึง 1.2 เมตร) แต่ไม่ได้หมายความว่าโรงงานในไทยจะ “รีด” ได้ทุกขนาด การระบุสเปกในแบบจึงควรเช็คกับผู้ผลิตก่อนเสมอ

ถอดรหัสเหล็กเกรด SM (มอก. 1499) vs SS (มอก. 1479)

สำหรับงาน Built-up Section (เหล็กโครงสร้างเชื่อมประกอบ) วิศวกรต้องเข้าใจรหัสตัวอักษรเพื่อไม่ให้งบประมาณบานปลายโดยใช่เหตุ:

SM (Steel Marine): เน้นความสามารถในการเชื่อม (Weldability) สูง ควบคุมสารเจือปนเข้มงวดกว่าเกรด SS

Impact Property (A, B, C):

เกรด A: ไม่ทดสอบแรงกระแทก

เกรด B/C: ทดสอบแรงกระแทกที่อุณหภูมิต่ำ (0°C หรือน้อยกว่า)

ข้อคิด: งานอาคารทั่วไปในไทยไม่ได้เจออุณหภูมิติดลบหรือแรงกระแทกมหาศาลเหมือนเรือชนโขดหิน การระบุเกรด C อาจเป็นการ “Over Design” และเพิ่มต้นทุนโดยไม่จำเป็น

รหัส “Y” (เช่น SM490YB): ตัว “Y” ย่อมาจาก Yield หมายถึงการรับประกันค่าความเค้นคลอดที่สูงเป็นพิเศษ ซึ่งเป็นค่าหลักที่วิศวกรโยธาใช้ในการคำนวณ (Design Strength)

ข้อควรระวัง: ความหนา vs ค่า Yield

หลักการทางโลหะวิทยาที่วิศวกรห้ามลืมคือ “เหล็กยิ่งหนา ค่า Yield ยิ่งต่ำ”

เนื่องจากอัตราการเย็นตัว (Cooling Rate) ของเหล็กหนาจะช้ากว่า ทำให้โครงสร้างจุลภาค (Microstructure) ต่างจากเหล็กบาง ดังนั้นการเปิดตารางเพื่อหาค่า Fy ในการคำนวณ ต้องเช็คความหนาของ Plate เสมอ ไม่สามารถเหมาใช้ค่าเดียวได้ตลอด

สรุปสำหรับวิศวกร: การระบุมาตรฐานเหล็กในแบบ (Note) ไม่ควรเขียนเพียง “เหล็ก มอก.” สั้นๆ อีกต่อไป แต่ควรระบุเลขปี พ.ศ. และเกรด (เช่น SM490YB) ให้ชัดเจน เพื่อให้การจัดซื้อและการตรวจสอบหน้างานเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานล่าสุดครับ

https://www.facebook.com/share/p/186hcrge3m/